ขอแสดงความยินดีกับ นายธีรเทพ ใหญ่สูงเนิน นักศึกษาชั้นปีที่ 3 ภาควิชาวิศวกรรมระบบควบคุมและเครื่องมือวัด และ นางสาวยาลิกา สอาดเมือง นักศึกษาชั้นปีที่ 4 ภาควิชาวิศวกรรมเคมี คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) คว้า รางวัล 2nd Award ระดับปริญญาตรี/ปวส. รับเงินรางวัล 15,000 บาท พร้อมโล่เกียรติยศและเกียรติบัตร ในเวทีรางวัลนวัตกรรมแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 26 (Thailand Innovation Awards 2026: TIA2026) จากผลงาน “RIFFAI Solar” แพลตฟอร์ม AI สำหรับวิเคราะห์ศักยภาพการติดตั้งโซลาร์เซลล์บนหลังคาอาคาร โดยมี ดร.จิรวิทย์ ปราถน์วิทยา ภาควิชาวิศวกรรมระบบควบคุมและเครื่องมือวัด คณะวิศวกรรมศาสตร์ เป็นอาจารย์ที่ปรึกษา
RIFFAI Solar เป็นแพลตฟอร์มที่พัฒนาขึ้นเพื่อช่วยประเมินศักยภาพการติดตั้งโซลาร์เซลล์บนหลังคาอาคาร โดยใช้ข้อมูลจากภาพถ่ายดาวเทียมร่วมกับปัญญาประดิษฐ์ ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) และแบบจำลองพลังงานแสงอาทิตย์ เพื่อช่วยลดขั้นตอนการประเมินเบื้องต้นที่เดิมต้องใช้เวลาและทรัพยากรในการลงพื้นที่สำรวจ
แนวคิดของผลงานเริ่มจากการมองเห็นปัญหาในกระบวนการติดตั้ง Solar Rooftop ว่า ก่อนที่ผู้ประกอบการหรือเจ้าของอาคารจะตัดสินใจดำเนินโครงการ มักต้องผ่านหลายขั้นตอน ทั้งการตรวจสอบพื้นที่หลังคา การประเมินกำลังติดตั้ง การคำนวณพลังงานที่คาดว่าจะผลิตได้ รวมถึงการวิเคราะห์ความคุ้มค่าทางการเงิน ซึ่งในหลายกรณียังต้องพึ่งพาการสำรวจหน้างานตั้งแต่ช่วงเริ่มต้น
RIFFAI Solar จึงถูกออกแบบให้เข้ามาช่วยในช่วง การประเมินความเป็นไปได้เบื้องต้น เพื่อให้สามารถคัดกรองโครงการที่น่าสนใจได้ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนสำรวจและออกแบบเชิงวิศวกรรมอย่างละเอียด โดย ผู้ใช้สามารถเลือกอาคารหรือพื้นที่ที่สนใจ จากนั้นระบบจะวิเคราะห์ข้อมูลอาคารและภาพถ่ายดาวเทียม ตรวจสอบพื้นที่หลังคาที่สามารถนำไปใช้ติดตั้ง รวมถึงตรวจจับแผงโซลาร์เซลล์ที่มีอยู่เดิม ก่อนนำข้อมูลเหล่านี้ไปประเมินต่อทั้งในด้าน ขนาดระบบที่สามารถติดตั้งได้ ปริมาณพลังงานไฟฟ้าที่คาดว่าจะผลิตได้ต่อปี ค่าไฟที่สามารถประหยัดได้ ระยะเวลาคืนทุน และปริมาณการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ พร้อมสรุปผลผ่าน Dashboard และรายงานอัตโนมัติ
หนึ่งในส่วนสำคัญของระบบคือ Teerathap SR ซึ่งเป็นเทคนิค Super-Resolution ที่ทีมพัฒนาขึ้นเพื่อช่วยเพิ่มคุณภาพเชิงการรับรู้ของภาพถ่ายดาวเทียมก่อนนำไปวิเคราะห์ เพื่อทำให้ภาพถ่ายดาวเทียมมีศักยภาพในการใช้งานได้ดีขึ้น ร่วมกับโมเดล RIFFnet สำหรับการวิเคราะห์พื้นที่หลังคา จากนั้นระบบจะประเมินข้อมูลต่าง ๆ เช่น ขนาดระบบที่สามารถติดตั้งได้ ปริมาณพลังงานไฟฟ้าที่คาดว่าจะผลิตได้ต่อปี มูลค่าค่าไฟที่สามารถประหยัดได้ ระยะเวลาคืนทุน และปริมาณการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ โดยแสดงผลผ่าน Dashboard และสามารถจัดทำรายงานสรุปได้อัตโนมัติ
ประโยชน์สำคัญของผลงานคือการช่วยให้ผู้ประกอบการ Solar สามารถ ประเมินโอกาสของแต่ละพื้นที่ได้เร็วขึ้น ลดภาระงานประเมินเบื้องต้นของวิศวกร ลดต้นทุนการสำรวจหน้างาน และช่วยเพิ่มให้เสนอขายลูกค้าที่จะติดตั้งโซลาร์เซลล์ได้เร็วขึ้น
การประกวดจัดโดย สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) (NIA) ร่วมกับ สมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ ซึ่งมีพิธีมอบรางวัลในงานมหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ประจำปี 2569 โดย ดร.กริชผกา บุญเฟื่อง ผู้อำนวยการสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2569 ณ อิมแพ็ค เมืองทองธานี