“จากงานวิจัยพื้นฐาน สู่การทดลองใช้จริง และต่อยอดเป็นองค์ความรู้เพื่อพัฒนาประเทศ”

ศาสตราจารย์ ดร.กุลเชษฐ์ เพียรทอง

ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและบริการด้านพลังงาน มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

นักศึกษาเก่าภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ ปีที่เข้าศึกษา 2531

จุดเริ่มต้นสู่สาย “พลังงานทดแทน”

จริง ๆ แล้วพื้นฐานงานวิจัยของผมไม่ได้เริ่มจากพลังงานทดแทนโดยตรง แต่เริ่มจาก “การไหลความเร็วสูง (High-Speed Flow)” เช่น งานด้านเจ็ทและสเปรย์เชื้อเพลิง ซึ่งเกี่ยวข้องกับระบบหัวฉีดในเครื่องยนต์

หลังจากเรียนจบปริญญาเอกและกลับมาเมืองไทย ช่วงนั้นเป็นจังหวะที่ประเทศไทยเริ่มให้ความสำคัญกับ ไบโอดีเซล โดยเฉพาะในช่วงที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงส่งเสริมการใช้น้ำมันพืช เช่น น้ำมันมะพร้าว มาเป็นพลังงานทดแทน

ด้วยพื้นฐานที่ผมทำเรื่องเชื้อเพลิงอยู่แล้ว เลยเริ่มตั้งคำถามว่า “น้ำมันพืชจะใช้กับเครื่องยนต์ได้จริงหรือ?” จากความสงสัยนี้เอง จึงเริ่มต้นทดลองและทำวิจัยด้านไบโอดีเซลอย่างจริงจัง

เมื่อทำไปเรื่อย ๆ ก็พบว่าพลังงานทดแทนมีศักยภาพสูง ทั้งในแง่ของทรัพยากรในประเทศและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม จึงเริ่มต่อยอดงานวิจัย เช่น การผลิตไบโอดีเซลจากวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรอย่าง “เมล็ดยางพารา”

ต่อมามีโอกาสได้รับทุนและทำงานร่วมกับกระทรวงพลังงาน ทั้งงานวิจัย งานที่ปรึกษา และการอบรมเผยแพร่ความรู้ในภาคอีสาน ซึ่งมีผู้เข้าร่วมหลักพันคน ทำให้ผมและทีมวิจัยเป็นที่รู้จักในวงกว้าง

พลังงานที่เหมาะกับประเทศไทย

1. พลังงานแสงอาทิตย์ (Solar Energy)
เทคโนโลยีมีราคาถูกลงมาก ใช้งานได้เสถียร และคุ้มค่าในเชิงเศรษฐศาสตร์ ทำให้ทั้งภาครัฐ เอกชน และครัวเรือนเริ่มนำมาใช้มากขึ้น

2. พลังงานชีวมวล (Biomass)
ประเทศไทยมีจุดแข็งตรงนี้มาก เพราะเรามีวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรจำนวนมหาศาล เช่น แกลบ ชานอ้อย เปลือกไม้ กะลาปาล์ม ฯลฯ ซึ่งสามารถนำมาใช้ผลิตพลังงานได้

ในปัจจุบันมีการใช้ชีวมวลผลิตไฟฟ้าค่อนข้างมากแล้ว แต่ยังมีโอกาสอีกมากในการนำไปใช้ในภาคอุตสาหกรรม โดยเฉพาะในรูปแบบ “พลังงานความร้อน” แทนเชื้อเพลิงฟอสซิล

ถ้าอยากเริ่มอนุรักษ์พลังงาน ควรเริ่มจากอะไร

จริง ๆ แล้วควรเรียกว่า “การใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ” หรือ Energy Efficiency สิ่งสำคัญมี 2 เรื่องหลัก

1. ปรับพฤติกรรม (Awareness)