การแปรรูปมะพร้าวและผลิตภัณฑ์จากมะพร้าว

ประเทศไทยมีผลผลิตมะพร้าวเท่ากับ 2.75 ล้านตัน โดยมีปริมาณสัดส่วนตามชนิดของมะพร้าว ได้แก่ มะพร้าวผล
มะพร้าวอ่อน และมะพร้าวตาล คือ ร้อยละ 89.14, 9.81 และ 1.04 ตามลำดับ มีสัดส่วนการใช้ประโยชน์แบ่งเป็นการ
บริโภคภายในประเทศ ร้อยละ 60 และ ร้อยละ 40 สำหรับใช้ในอุตสาหกรรมและส่งออก มูลค่ารวมประมาณ 160 ล้านบาท
โดยมีผลิตภัณฑ์ที่สำคัญได้แก่ มะพร้าวน้ำหอมทั้งลูก น้ำมันมะพร้าว และเส้นใยมะพร้าว และผลิตภัณฑ์
กะทิจำนวนหนึ่ง (ศูนย์สารสนเทศ  กรมส่งเสริมการเกษตร, 2546)
มะพร้าวผล 1 ลูก น้ำหนักเฉลี่ย 2 กิโลกรัม ราคา 9 บาท หากมีการแปรรูปเป็นมะพร้าวขาว ได้ปริมาณ 0.6กิโลกรัม ราคา
12 บาท  ถ้าแปรรูปเป็นกะทิ ได้ปริมาณ 0.5 กิโลกรัม ราคา 15 บาท (กรณีกะทิ UHT)  และหากแปรรูปต่อเป็นน้ำมันมะพร้าว
บริสุทธิ์ ได้ปริมาตร 0.3 ลิตร ราคา 90 บาท  และจะมีวัสดุเหลือคือ กะลา  น้ำมะพร้าว  ใยมะพร้าว  ผิวดำ  และกากมะพร้าว
มีมูลค่า 1.50 บาท, 0.20 บาท, 2.88 บาท, 1 บาท และ 0.20 บาท  ตามลำดับ  แสดงให้เห็นว่ามะพร้าวมีห่วงโซ่อุปสงค์และอุปทานที่ซับซ้อนสามารถแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ได้หลายชนิด
และเกิดมูลค่าเพิ่มขึ้นในทุกขั้นตอน (ดังรูปที่ 1)

 

 

รูปที่ 1  แสดงเส้นทางมะพร้าวผล

 
ที่มาของข้อมูล : สัมภาษณ์กลุ่มผู้รวบรวมวัตถุดิบ และแปรรูปในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์  รวบรวมและวิเคราะห์
                          โดยนักวิจัยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (2549)

 

1.มะพร้าวขาว/กะทิ

วัตถุดิบ

ผลิตภัณฑ์

มูลค่าเพิ่ม

มะพร้าวผล 1 ลูก หนัก 2 กก.

ราคา 6 บาท

กะทิ ปริมาณ 0.5 กก.
(ได้กะทิ25% ของวัตถุดิบ)

UHT = 12.5  บาท  (25 บาท/กก.)
CAN = 15.0  บาท  (30 บาท/กก.)
Pasteurize = 8.0 บาท  (16 บาท/กก.)
(ได้ผลิตภัณฑ์ชนิดใดชนิดหนึ่ง)

10-15 %

2.มะพร้าวแห้ง/น้ำมันมะพร้าว(น้ำมันดิบ)

วัตถุดิบ

ผลิตภัณฑ์

มูลค่าเพิ่ม

เนื้อมะพร้าวแห้งและผิวดำแห้ง ปริมาณ 1 กก.

ราคา 8-12 บาท/กก.

น้ำมันดิบ  ปริมาณ 0.55 กก.
(ได้น้ำมันดิบ 55% ของวัตถุดิบ)

ราคา 11-13.75 บาท
(ราคา 20-25 บาท/กก.)

14.6 %

3.น้ำมันมะพร้าวบริสุทธิ์

วัตถุดิบ

ผลิตภัณฑ์

มูลค่าเพิ่ม

เนื้อมะพร้าวแห้งและผิวดำแห้ง ปริมาณ 1 กก.

ราคา 8-12 บาท/กก.

น้ำมันดิบ  ปริมาณ 0.55 กก.
(ได้น้ำมันดิบ 55% ของวัตถุดิบ)

ราคา 11-13.75 บาท
(ราคา 20-25 บาท/กก.)

14.6 %

4.วุ้นน้ำมะพร้าว

วัตถุดิบ

ผลิตภัณฑ์

มูลค่าเพิ่ม

น้ำมะพร้าว  ปริมาณ 1 กก.

ราคา 0.5 บาท/กก.

วุ้นน้ำมะพร้าว
ได้ปริมาณ 0.5-0.7 กก.
(ได้วุ้น 50-70% ของวัตถุดิบ)

ราคา 7.5-12 บาท
(ราคา 15-17 บาท/กก.)

200-300%

 

5. เส้นใยมะพร้าว

วัตถุดิบ

ผลิตภัณฑ์

มูลค่าเพิ่ม

น้ำมะพร้าว  ปริมาณ 1 กก.

ราคา 0.5 บาท/กก.

วุ้นน้ำมะพร้าว
ได้ปริมาณ 0.5-0.7 กก.
(ได้วุ้น 50-70% ของวัตถุดิบ)

ราคา 7.5-12 บาท
(ราคา 15-17 บาท/กก.)

200-300%

6.น้ำตาลมะพร้าว

วัตถุดิบ

ผลิตภัณฑ์

มูลค่าเพิ่ม

น้ำมะพร้าว  ปริมาณ 1 กก.

ราคา 0.5 บาท/กก.

วุ้นน้ำมะพร้าว
ได้ปริมาณ 0.5-0.7 กก.
(ได้วุ้น 50-70% ของวัตถุดิบ)

ราคา 7.5-12 บาท
(ราคา 15-17 บาท/กก.)

200-300%

7. น้ำตาลสดพร้อมดื่ม

วัตถุดิบ

ผลิตภัณฑ์

มูลค่าเพิ่ม

น้ำตาลสดจากมะพร้าว
ใช้น้ำตาลสด 1 ลิตร

ราคา 2 บาท
(ราคา 40 บาท/ปีบ/20 ลิตร)

น้ำตาลสดพร้อมดื่ม
ได้ปริมาณ 1 ลิตร

ราคา  30 บาท/ลิตร
(ราคาขวดละ 10 บาท  ขนาด 330 cc)

1,400%
(14 เท่า)

8 .มะพร้าวน้ำหอมปอกเปลือก

วัตถุดิบ

ผลิตภัณฑ์

มูลค่าเพิ่ม

มะพร้าวน้ำหอม

ราคา 2-5 บาท/ผลใหญ่

มะพร้าวน้ำหอมปอกเปลือก

ราคา 10 บาท/ผล  จำหน่ายในประเทศ
ราคา 110 บาท/ผล  จำหน่ายต่างประเทศ

100% จำหน่ายในประเทศ
2,000 % (20 เท่า) เมื่อจำหน่ายต่างประเทศ

9. มะพร้าวเผา

วัตถุดิบ

ผลิตภัณฑ์

มูลค่าเพิ่ม

มะพร้าวน้ำหอม

ราคา 3-3.50 บาท/ผล

มะพร้าวเผา

ราคา 5 บาท/ผล

43 %

10.วุ้นมะพร้าวในลูก

วัตถุดิบ

ผลิตภัณฑ์

มูลค่าเพิ่ม

มะพร้าวน้ำหอม

ราคา 3-3.50 บาท/ผล

มะพร้าวเผา

ราคา 5 บาท/ผล

43 %

11. น้ำมะพร้าวบรรจุขวดพร้อมดื่ม

วัตถุดิบ

ผลิตภัณฑ์

มูลค่าเพิ่ม

มะพร้าวน้ำหอม

ราคา 3-3.50 บาท/ผล

มะพร้าวเผา

ราคา 5 บาท/ผล

43 %