การวิจัยด้านต้นทุนทรัพยากร เพื่อเพิ่มผลผลิตและมูลค่าเพิ่ม [หมวดเงินอุดหนุน46]

การพัฒนาชุดทดสอบความสะอาดของพื้นผิวสัมผัสอาหารที่รวดเร็ว
Development of a Rapid Hygiene Monitoring Test Kit for Food Contact Surfaces

รศ.ดร.ประเวทย์ ตุ้ยเต็มวงศ์ (หัวหน้าโครงการ)
Pravate Tuitemwong. (Assoc. Prof.)
ผศ.ดร.นิตยา เกตุแก้ว
Nitaya Ketkaew. (Asst. Prof.)
คุณพิชญา โล้วิชากรติกุล
ดร.ฆรณี ตุ้ยเต็มวงศ์
Koranee Tuitemwong. (Lecturer)
คณะวิทยาศาสตร์

ความสำคัญและที่มาของการวิจัย

อาหารส่งออกของประเทศส่วนใหญ่เป็นประเภทที่มีโปรตีนสูง เช่น ผลิตภัณฑ์แปรรูปไก่สดแช่เยือกแข็ง, กุ้งสดแช่เยือกแข็ง เป็นต้น โดยอาหารประเภทโปรตีนนี้จะมีการเน่าเสียได้ง่ายและพบว่าเป็นปัญหาต่อการส่งออกเนื่องจากผลิตภัณฑ์มีคุณภาพไม่เป็นไปตามที่มาตรฐานกำหนด ซึ่งอาจเกิดจากการปนเปื้อนของจุลินทรีย์โดยตรงหรือเกิดจากการขาดสุขาภิบาล (Sanitation) ที่ดีทำให้มีเศษอาหารหรือโปรตีนหลงเหลืออยู่หลังจากการล้างทำความสะอาดบริเวณพื้นผิวสัมผัสอาหาร (Food Contact Surfaces) จึงเป็นแหล่งอาหารให้เชื้อจุลินทรีย์เจริญ วิธีสำคัญที่การที่จุลินทรีย์จะปะปนมาในอาหารได้อันหนึ่งคือ การปนเปื้อนข้าม (Cross contamination) วิธีการตรวจสอบความสะอาดส่วนมากมักจะใช้การวัดการปนเปื้อนของจำนวนจุลินทรีย์ซึ่งเป็นวิธีที่ใช้กันมานานแล้ว และวิธีนี้จะให้ผลล่าช้าและไม่สามารถบอกได้ว่าเกิดจากความสะอาดของอุปกรณ์ วัตถุดิบ หรือจากตัวผลิตภัณฑ์เอง ทำให้เกิดปัญหาตามมาภายหลังจากที่มีการจำหน่ายหรือส่งออกไปต่างประเทศแล้วซึ่งหากเกิดปัญหานี้จะมีผลกระทบต่อการส่งออกทำให้การส่งออกลดลง ต่างชาติขาดความมั่นใจที่จะนำเข้าสินค้าไทย ขาดรายได้ให้กับประเทศ และยังทำให้ประเทศเสียชื่อเสียงอีกด้วย

มีชุดทดสอบความสะอาดพื้นผิวหลากหลายชนิดเช่น ATP และการทดสอบโปรตีน อย่างไรก็ตามชุดทดสอบทุกอย่างต้องนำเข้าจากต่างประเทศ รวมทั้งมีราคาแพงมาก ทำให้มีใช้แต่เฉพาะในโรงงานอาหารที่มีขนาดกำลังการผลิตสูงมากพอที่จะรับค่าใช้จ่ายได้ แต่โรงงานอาหารขนาดใหญ่นี้มีเพียง 200 กว่าโรงงาน จากทั้งหมดกว่า 80,000 โรงงาน ดังนั้นหาดมุ่งผลิตอาหารที่ดีมีคุณภาพ และปลอดภัย ทุกโรงงานต้องมีการควบคุมความสะอาดของพื้นผิวสัมผัสอาหารอย่างเข้มงวด ดังนั้นในงานวิจัยนี้จึงมีแนวคิดที่จะพัฒนาชุดทดสอบโปรตีนบริเวณพื้นผิวที่สัมผัสกับอาหารเพื่อแสดงถึงความสะอาดในกระบวนการผลิตและให้ผลรวดเร็ว สะดวก มีประสิทธิภาพ วิธีการไม่ซับซ้อนเมื่อเปรียบเทียบกับวิธีมาตรฐาน (Conventional Methods) เพื่อเป็นประโยชน์ในการตรวจสอบความสะอาดของทางโรงงานและสามารถแข่งขันได้ในเชิงธุรกิจ

วัตถุประสงค์ของโครงการ

เพื่อพัฒนาชุดทดสอบโปรตีนใช้เองในประเทศโดยจะใช้ในด้านความสะอาดหรือสุขาภิบาลโรงงานให้มีประสิทธิภาพในการตรวจสอบให้ผลรวดเร็วไม่ซับซ้อนเมื่อเทียบกับวิธีมาตรฐาน (Conventional Methods)

เพื่อทดแทนการนำเข้าชุดทดสอบจากต่างประเทศที่มีราคาแพงกว่าถึง 10 เท่า

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการวิจัย

ผลจากการศึกษาที่ได้คาดว่าจะได้ชุดทดสอบโปรตีน ที่ผลิตได้ในประเทศไทยและสามารถนำชุดทดสอบโปรตีนที่พัฒนาได้นี้มาใช้ในการตรวจสอบความสะอาดหรือสุขาภิบาลโรงงานหรือห้องปฏิบัติการ ซึ่งจะมีข้อดีคือ ทำให้การตรวจสอบมีราคาถูก ประหยัด สะดวก รวดเร็ว ลดการนำเข้า และพัฒนาความรู้ทางด้าน Rapid Test นอกจากนี้ยังสามารถนำข้อมูลที่ได้มาศึกษาเป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับการนำมาประยุกต์ใช้ในการควบคุมคุณภาพของผลิตภัณฑ์ในโรงงานอื่นๆ ได้ต่อไป