ผลของการฉายรังสีต่อการยืดอายุการเก็บรักษาและกระบวนการสุกของผลไม้เศรษฐกิจ (ระยะที่ 1-2) (โครงการย่อย1)
Effects of Irradiation on Improved Storage and Ripening Process of Economic Fruits (Phase 1-2)


ดร.อภิรดี อุทัยรัตนกิจ  (หัวหน้าโครงการ)
Apiradee Uthairatanakij. (Lecturer)
สายวิชาเทคโนโลยหลังการเก็บเกี่ยว คณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยี
ดร.ผ่องเพ็ญ จิตอารีย์รัตน์
Pongphen Jitareerat. (Lecturer)
ผศ.ดร.ทรงศิลป์ พจน์ชนะชัย
Songsin Photchanachai. (Asst. Prof.)

ทุนหมวดเงินอุดหนุนประจำปี 2548 งบประมาณ 320,340 บาท
ทุนหมวดเงินอุดหนุนประจำปี 2549 งบประมาณ 290,380 บาท

ความสำคัญและที่มาของการวิจัย

มะม่วง มังคุด ทุเรียน และกล้วยไข่ เป็นไม้ผลเขตร้อนที่มีการปลูกกันอย่างแพร่หลายในทุกภาคของประเทศไทย ซึ่งมีการจำหน่ายทั้งในและต่างประเทศโดยเฉพาะอย่างยิ่งตลาดญี่ปุ่น ยุโรป และอเมริกา ดังนั้นการเก็บเกี่ยวผลไม้ดังกล่าวควรคำนึงถึงระยะทางในการขนส่งด้วย สำหรับผลไม้ที่ส่งออกควรเก็บเกี่ยวในระยะแก่พอดี เพราะถ้าผลอ่อนเกินไปเมื่อสุกจะมีคุณภาพไม่ดีและผิวเหี่ยวย่น การเก็บรักษาที่อุณหภูมิต่ำร่วมกับการใช้สารเคมีควบคุมโรคหลังการเก็บเกี่ยวเป็นวิธีหนึ่งใช้ในการยืดอายุการเก็บรักษาหรือชะลอการสุกของผลทำให้สามารถขนส่งหรือจำหน่ายได้ไกล อย่างไรก็ตามการส่งออกผลไม้ของประเทศไทยยังประสบปัญหาในเรื่องของเก็บเกี่ยวผลอ่อนเกินไปหรือการควบคุมโรคและแมลงที่ติดไปกับผลิตผล ซึ่งมักถูกนำมาเป็นข้อกีดขวางทางการค้าในปัจจุบัน อีกทั้งมีปัญหาเรื่องการตกค้างของสารเคมีที่ใช้ในการควบคุมโรคหลังการเก็บเกี่ยว ในปัจจุบันมะม่วงและมังคุดที่ส่งออกไปยังตลาดญี่ปุ่นต้องผ่านกรรมวิธีอบด้วยไอน้ำร้อน (Vapour heat treatment) ที่อุณหภูมิ 46.5 oซ เป็นเวลา 10 นาที เพื่อกำจัดไข่และหนอนแมลงวันผลไม้และลดความเสียหายจากการเข้าทำลายของเชื้อแอนแทรกโนส การนำวิธีการฉายรังสีมาใช้กับผลิตผลทางการเกษตรจึงเป็นทางเลือกทางหนึ่งในการกำจัดโรคและแมลงที่ปนเปื้อนไปกับผลิตผล นอกจากนี้การฉายรังสีมีความปลอดภัยเนื่องจากไม่มีการตกค้างของสารและลดการใช้สารเคมี
การฉายรังสีเป็นเทคโนโลยีที่ให้แพร่หลาย สามารถชะลอการเน่าเสียของผลิตผลทางการเกษตรให้หรือกำจัดแมลงที่อาจติดไปกับผักและผลไม้ได้ โดยองค์การอาหารและยา (FDA) และกระทรวงเกษตรของสหรัฐอเมริกา (USDA) ได้อนุญาตให้ใช้ได้ในปี พ.ศ. 2529 รังสีแกมมาเป็นรังสีที่ก่อให้เกิดไอออน (ionizing radiation) กล่าวคือ รังสีแกมมาทำอันตกิริยากับสสารหรือสิ่งมีชีวิตใด ๆ แล้วอันตกิริยาที่เกิดขึ้น สามารถทำให้อิเล็กตรอนหรือองค์ประกอบแยกตัวออกเป็นไอออน ทำให้เกิดคู่ของไอออนที่มีประจุต่างกัน ซึ่งไอออนเหล่านี้มีปฏิกิริยาต่อเนื่องกับอะตอมหรือโมเลกุลอื่นๆ ที่อยู่ข้างเคียงต่อไปอีก ปริมาณพลังงานที่สารหรือวัตถุที่นำไปฉายรังสีได้ดูดซับไว้ มีหน่วยเป็นเกรย์ (Gray, Gy) โดย 1 เกรย์เท่ากับ 1 จูลต่อกิโลกรัม หรือ 100 แรด (rads)

วัตถุประสงค์ของโครงการ

  1. ศึกษาผลของการฉายรังสีต่อการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพและชีวเคมีของไม้ผลเศรษฐกิจ
  2. ศึกษาผลของรังสีแกมมาต่อกระบวนการสุกของผลไม้เศรษฐกิจ
  3. ศึกษาผลของรังสีแกมมาร่วมกับการใช้อุณหภูมิต่ำต่อการยืดอายุการเก็บรักษา

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการวิจัย

  1. ทราบถึงผลของการฉายรังสีต่อการเปลี่ยนแปลงด้านกายภาพหรือคุณภาพภายนอกและกระบวนการสุกของผลไม้ที่ผ่านการฉายรังสี ซึ่งเป็นแนวทางในการประยุกต์ใช้ต่อไป
  2. ทราบถึงผลของการฉายรังสีแกมมาร่วมกับอุณหภูมิต่ำที่มีต่ออายุการเก็บรักษาผลไม้และคุณภาพในการรับประทาน
  3. สามารถนำเทคโนโลยีนี้ไปใช้กับผลไม้ชนิดอื่นๆ และเป็นแนวทางหนึ่งในการลดการใช้สารเคมีกับผลิตผลภายหลังการเก็บเกี่ยวและเพิ่มความปลอดภัยให้กับผู้บริโภค
return topic

Revised: 6 August 2008/ 14:32:29
© 2004 by Research and Intellectual Property Promotion Center.