การศึกษาสรีรวิทยาของพืชผักบางชนิดภายใต้การควบคุมสภาพแวดล้อมในสารละลาย hydroponic
Physiological Study of Some Vegetable Productions under
Protected Environments in Hydroponic Culture


ดร.อรพิน เกิดชูชื่น (หัวหน้าโครงการ)
Orapin Kerdchoechuen. (Lecturer)
อ.ณัฎฐา เลาหกุลจิตต์
Nutta Laohakunjit. (Lecturer)
สายวิชาการจัดการทรัพยากรชีวภาพ
คณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยี
โทรศัพท์ 470-9812 โทรสาร 427-9623

ความสำคัญและที่มาของการวิจัย

ปัจจุบันสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการผลิตพืชเกษตรยากยิ่งขึ้น เนื่องจากการกระทำของมนุษย์ อาทิเช่น การใช้ปู๋ยเคมี สารเคมีป้องกันและกำจัดศัตรูพืช รวมทั้งการทิ้งของเสียที่เป็นอินทรีย์วัตถุและสารสังเคราะห์ต่างๆ มากเกินธรรมชาติจะควบคุมตัวเองได้ ส่งผลต่อการเกษตรทั้งทางตรงและทางอ้อม สำหรับผลทางอ้อม ได้แก่ อุณหภูมิสูงขึ้น ปริมาณความชื้นในอากาศและดินลดลง การแพร่ระบาดของศัตรูพืชมากขึ้นทำให้เป็นผลโดยตรงต่อการผลิตพืช ดังนั้นการปลูกพืชเกษตรระบบปิด (controlled environment agriculture, CEA) หรือการปลูกพืชเกษตรในสภาวะควบคุมสภาพแวดล้อม (closed environment or controlled environment) จึงนำมาศึกษาประสิทธิภาพการควบุคมการแพร่กระจายของศัตรูพืช เนื่องจากพืชผักส่วนใหญ่เป็นพืชที่มีอายุการเก็บเกี่ยวสั้น การศึกษาการผลิตพืชผักในระบบปิดจะสามารถผลิตได้ตามปริมาณที่ต้องการ ลดการใช้สารเคมีป้องกันศัตรูพืช ลดต้นทุนการผลิต รวมทั้งได้ผักที่มีคุณภาพที่ดีขึ้น
การเกษตรของประเทศได้ถูกผลักดันเข้าสู่ระบบเกษตรกรรมแผนใหม่ ซึ่งมุ่งเน้นไปในทิศทางของธุรกิจทางการค้า สนับสนุนการปลูกพืชชนิดเดียวเป็นพืชหลัก นำเอาเทคโนโลยีทางการเกษตรใหม่ๆ เข้ามาใช้ การใช้สารเคมีกันอย่างกว้างขวาง เพื่อเพิ่มผลผลิตต่อพื้นที่ตอบสนองความต้องการทางด้านการตลาด และเพิ่มรายได้จากการส่งออก เพื่อให้เพียงพอกับความต้องการที่มีมากขึ้น ทำให้ไม่สามารถหลีกเลี่ยงการใช้สารเคมี ดังนั้น การนำวิธีการจัดการด้านการปลูกพืชผักในระบบปิดมาใช้จะทำให้ภูมิอากาศบริเวณทรงต้นพืช หรือภูมิอากาศจุลภาค (microclimate) เปลี่ยนแปลงไปในแนวทางที่เหมาะสมกับการผลิตพืชนั้นๆ
ภูมิอากาศจุลภาคเป็นสิ่งที่มีความซับซ้อนและสัมพันธ์กับการเจริญเติบโตของพืช ได้แก่ อุณหภูมิ ความเข้มของแสง ความชื้น และลม แนวทางหนึ่งสำหรับงานวิจัย คือ การปลูกพืชภายใต้การควบคุมสภาพแวดล้อม มากไปนั้นยังเป็นแนวทางในการลดสารเคมี ซึ่งการปลูกพืชภายใต้การควบคุมสภาพแวดล้อมมีหลายวิธี เช่น การปลูกพืชโรงเรือน การปลูกพืชโดยไม่ใช้ดิน เป็นต้น การปลูกพืชในโรงเรือนมีหลายรูปแบบ ได้แก่ Greenhouse, Glass house และ Lath house ตัวอย่างการปลูกพืชในโรงเรือนในประเทศไทย อาทิเช่น การปลูกพืชในโรงเรือนตาข่ายไนล่อน การปลูกพืชในโรงเรือนไม้ระแนง ส่วนการปลูกพืชโดยไม่ใช้ดิน ตัวอย่างได้แก่ การปลูกพืชโดยใช้น้ำยาเคมีและการปลูกพืชโดยใช้วัสดุปลูกอื่นๆ
ขณะนี้ประเทศไทยมีการนำเทคโนโลยีการจัดการการปลูกผักในระบบปิดมาใช้ เช่น ผักกางมุ้ง แต่การศึกษาด้านสรีรวิทยาของพืชต่อการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศจุลภาคยังมีน้อยมาก ดังนั้นการศึกษาในครั้งนี้เพื่อออกแบบโครงสร้างของโรงเรือน และวัสดุที่ดัดแปลงใช้ก่อสร้างโรงเรือนที่เหมาะสมต่อการเปลี่ยนแปลงภูมิศาสตร์จุลภาค ตลอดจนศึกษาการตอบสนองด้านสรีรวิทยาของพืชผักภายใต้ระบบปิดในสารละลาย hydroponic เพื่อใช้ในการพัฒนาการผลิตผักที่ปลอดภัยจากสารพิษของประเทศต่อไป

วัตถุประสงค์ของโครงการ

  1. เพื่อศึกษารูปแบบจำลองโครงสร้างของโรงเรือน และวัสดุที่ดัดแปลงใช้สร้างระบบปิดต่อการเปลี่ยนแปลงภูมิศาสตร์จุลภาค
  2. ศึกษาสรีรวิทยาของพืชผักภายใต้ระบบปิด ในสารละลาย hydroponic
  3. เพื่อใช้ในการพัฒนาการผลิตผักที่ปลอดภัยจากสารพิษ

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการวิจัย

  1. ทำให้ทราบถึงข้อมูลพื้นฐานและรูปแบบของโรงเรือนที่เหมาะสมในการปลูกพืชใน hydroponic
  2. เป็นการประเมินผลความเป็นไปได้ในการผลิตพืชผักบางชนิดโดยไม่ใช้สารเคมีทางการเกษตร
  3. ช่วยให้เกิดการกระตุ้นและเป็นแรงสนับสนุนให้เกษตรกรปรับเปลี่ยนระบบการผลิตไปในทางที่เป็นประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อม
  4. ผลงานจากโครงการในลักษณะของการผลิตบัณฑิตจบปริญญาโทที่คาดว่าจะมีได้ คาดว่าจะมีบัณฑิตระดับปริญญาโทที่สนใจและเข้าร่วมทำการศึกษาประกอบหลักสูตร ปริญญาวิทยาศาตรมหาบัณฑิต จำนวนไม่ต่ำกว่า 2 ราย
return plan1.5 topic

Revised: 21 January 2000
© 1999 by Research and Intellectual Property Promotion Center.