การวิจัยเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและการสร้างมูลค่าเพิ่ม [วช.45]

การศึกษาการเจริญเติบโตของผักกาดหอมในระบบการปลูกพืชไร้ดินโดยใช้น้ำทิ้งจากโรงงานผลิตน้ำตาล
Growth and Development of Lettuce in Hydroponic Culture by
using Waste Water from Sugarcane Industry

ดร.อรพิน เกิดชูชื่น (หัวหน้าโครงการ)
Orapin Kerdchoechuen. (Lecturer)
อ.ณัฎฐา เลาหกุลจิตต์
Natta Laohakunjit. (Lecturer)
คณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยี

ความสำคัญและที่มาของการวิจัย

ปัญหามลพิษที่เกิดจากโรงงานอุตสาหกรรมโดยเฉพาะน้ำทิ้งจากโรงงานอุตสาหกรรมเกษตร ซึ่งได้แก่ โรงงานผลิตน้ำตาล โดยก่อให้เกิดสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมต่อระบบนิเวศน์และการผลิตพืชเกษตร

ในปัจจุบันมีการนำน้ำทิ้งจากโรงงานอุตสาหกรรมเกษตรมาใช้กับการเกษตรเพิ่มมากขึ้น โดยนำมารดพืชปลูกซึ่งพบว่าสามารถใช้ได้ดี แต่ในสภาพแวดล้อมของน้ำทิ้งมีความเหมาะสมกับการปลูกพืชในระดับหนึ่งเท่านั้น ดังนั้นการศึกษาการนำน้ำทิ้งมาใช้ให้เกิดประโยชน์ทางด้านการเกษตร จึงควรมีการปลูกพืชในระบบควบคุมสภาพแวดล้อมหรือระบบปิด ซึ่งในระบบควบคุมสภาพแวดล้อม จำเป็นต้องพิจารณาในแนวทาง Controlled Environment Agriculture (CEA) ได้แก่ การปลูกพืชไร้ดิน แต่งานวิจัยค้นคว้าการปลูกพืชไร้ดินของประเทศไทยยังศึกษาด้าน plant physiologyไว้น้อยมาก การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาสรีรวิทยา การเจริญเติบโตและพัฒนาการของผักกาดหอมโดยใช้น้ำทิ้งบ่อสุดท้ายจากโรงงานผลิตน้ำตาลทรายเปรียบเทียบกับสารละลายมาตรฐาน Knop's

น้ำทิ้งจากโรงงานผลิตน้ำตาล จะมีลักษณะเป็นน้ำทิ้งประเภทที่ให้ออกซิเจนในน้ำลดลง (oxygen depleting waste) และมีสารประกอบอินทรีย์ที่ถูกย่อยสลายด้วยจุลินทรีย์ ซึ่งปริมาณออกซิเจนในน้ำทิ้งนี้จะมีน้อย

การนำน้ำทิ้งกลับมาใช้ประโยชน์ทางการเกษตรจะช่วยลดปริมาณน้ำทิ้งและลดการปนเปื้อนของน้ำทิ้งในดินและแหล่งน้ำธรรมชาติซึ่งจะก่อให้เกิดมลภาวะ เนื่องจากพืชสามารถดูดซับมาใช้ประโยชน์ได้ และถือเป็นการปรับปรุงคุณภาพของน้ำก่อนปล่อยลงสู่แหล่งน้ำใต้ดิน

วัตถุประสงค์ของโครงการ

เพื่อศึกษาอิทธิพลของน้ำทิ้งจากโรงงานอุตสาหกรรมเกษตรที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของผักกาดหอมในระบบไฮโดรโปนิค

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการวิจัย

สามารถนำน้ำทิ้งจากโรงงานอุตสาหกรรมเกษตรมาใช้ในระบบปลูกพืชไร้ดิน
เพื่อเป็นแนวทางให้กับเกษตรกรผู้ปลูกพืชในระบบไร้ดินในการนำน้ำทิ้งจากโรงงาน อุตสาหกรรมแทนการใช้สารละลายธาตุอาหาร
ทราบการสะสมของธาตุโลหะหนักที่อยู่ในน้ำทิ้งและในส่วนของพืช
ทราบวัสดุปลูกที่สมารถดูดซับธาตุโลหะหนักที่อยู่ในน้ำทิ้งจากโรงงานอุตสาหกรรม
ทราบสรีรวิทยาของผักกาดหอมที่ปลูกในระบบไฮโดรโปนิค เพื่อเป็นข้อมูลฐาน ในการปลูกพืชในสภาพควบคุมสภาพแวดล้อมในไทย