การศึกษาสภาวะการแปรรูปน้ำมะนาวเป็นมะนาวผงด้วยวิธีอบแห้งแบบแช่แข็ง
(Freeze Drying) เพื่อให้เหมาะสมกับการผลิตน้ำมะนาวเชิงพาณิชย์
Effect of Freeze-dried Processing and Packaging Method for Line Juice Production


คุณวลัยพร ศรีชุมพวง  (หัวหน้าโครงการ)
Walaiporn Srichumpung.
คุณสุชาดา ไชยสวัสดิ์
Suchada Chaisawadi. (Researcher)
คุณวราภรณ์ เมธาวิริยะศิลป์
Waraporn Methawiriyasilp. (Researcher)
คุณดาราวรรณ ทองบุตร
Darawan Thongbut. (Researcher)
ห้องปฏิบัติการกลางเพื่อการวิเคราะห์และบริการ
สถาบันพัฒนาและฝึกอบรมโรงงานต้นแบบ

ความสำคัญและที่มาของการวิจัย

มะนาว จัดเป็นกลุ่มของพืชเศรษฐกิจที่สำคัญชนิดหนึ่งของประเทศไทย โดยถูกใช้เป็นส่วนประกอบเพื่อเพิ่มรสชาติในการปรุงอาหารชนิดต่าง ๆ ทั่วทุกภาคของประเทศ ซึ่งมีคุณสมบัติเฉพาะในการที่ให้รสเปรี้ยวและมีกลิ่นหอมพิเศษของมะนาวเป็นตัวเพิ่มรส นอกจากนั้นแล้วยังถูกนำมาใช้เป็นเครื่องดื่ม เช่น น้ำมะนาว, เป็นส่วนผสมของเครื่องดื่มชนิดต่าง ๆ รวมถึงถูกนำมาใช้เป็นส่วนประกอบในเครื่องสำอางค์, ผงซักฟอกและอื่น ๆ อีกมากมายทำให้การใช้มะนาวเพื่อการบริโภคในประเทศไทย มีปริมาณหลายพันตันต่อปี
ในภาวะการณ์ปัจจุบันซึ่งตลาดของเครื่องดื่มประเภทน้ำผลไม้ได้รับการตอบสนองจากผู้บริโภคกันอย่างกว้างขวาง ซึ่งน้ำมะนาวเป็นน้ำผลไม้อีกชนิดหนึ่งที่จะมีส่วนแบ่งในตลาดน้ำผลไม้พร้อมดื่ม ซึ่งชูประเด็นในแง่ของน้ำผลไม้เพื่อสุขภาพ อันประกอบไปด้วยวิตามินซีในปริมาณสูง   ถึงแม้ว่ามะนาวสามารถปลูกได้ทั่วทุกภาคของประเทศไทย แต่ผลผลิตของมะนาวก็ขึ้นอยู่กับฤดูกาล และพบว่าในประเทศไทยประสบปัญหาการขาดแคลนของมะนาวในช่วงหน้าแล้ง ประมาณเดือนกุมภาพันธ์-เมษายน ซึ่งทำให้มะนาวมีราคาแพงขึ้น 5-10 เท่า   ในขณะที่หน้าฝนซึ่งมีผลผลิตของมะนาวออกสู่ตลาดมากมะนาวจะมีราคาต่ำมาก   ด้วยสาเหตุนี้การกระตุ้นให้เกิดการทำมะนาวผงในเชิงพาณิชย์ จึงเป็นอีกทางหนึ่งที่จะช่วยป้องกันและแก้ไขปัญหาการขาดแคลนของมะนาว และช่วยพยุงราคาของมะนาวในช่วงที่ผลผลิตออกสู่ตลาดมากได้  ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาทางเศรษฐกิจของประเทศได้อีกทางหนึ่ง  แต่ปัญหาของการผลิตในเชิงพาณิชย์ในรูปของมะนาวผงยังขาดข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับคุณภาพด้านความคงตัวของกลิ่นและรส รวมถึงความเหมาะสมของการบรรจุภัณฑ์ในการผลิตเชิงพาณิชย์ ทางห้องปฏิบัติการกลางเพื่อการวิเคราะห์และบริการ สถาบันพัฒนาและฝึกอบรมโรงงานต้นแบบ ร่วมกับห้องปฏิบัติการวิศวกรรมอาหาร คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี จึงได้ทำการศึกษาหาสภาวะในการผลิตมะนาวผงโดยใช้ Freeze Dryer รวมถึงการบรรจุผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมกับการผลิตเชิงพาณิชย์ ทั้งนี้เพื่อให้ได้ข้อมูลและแนวทางในการที่จะนำมาใช้ในการพัฒนาการผลิตในเชิงพาณิชย์ได้จริง อันจะสามารถถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กับ SME นำไปใช้ประโยชน์   อันจะช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนมะนาวและช่วยแก้ปัญหาทางเศรษฐกิจได้ดังกล่าว

วัตถุประสงค์ของโครงการ

  1. ศึกษาหาสภาวะที่เหมาะสมในการผลิตมะนาวผงโดยวิธีอบแห้งแบบแช่แข็ง (Freeze Drying) โดยใช้สารช่วยในการอบแห้ง 4 ชนิด
  2. ศึกษาเปรียบเทียบคุณภาพของผลิตภัณฑ์มะนาวผงที่ได้เมื่อมีการใช้สารช่วยในการอบแห้ง
  3. ศึกษาความคงตัวของผลิตภัณฑ์มะนาวผงที่ได้เมื่อเก็บรักษาไว้ในบรรจุภัณฑ์ชนิดต่างๆ 3 ชนิด

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการวิจัย

  1. ทราบถึงสภาวะที่เหมาะสมในการแปรรูปน้ำมะนาว
  2. ทราบถึงคุณภาพและความคงตัวของน้ำมะนาวหลังการแปรรูปเป็นมะนาวผง
  3. ทราบถึงบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสมสำหรับการผลิตมะนาวผงในเชิงพาณิชย์
  4. ได้ข้อมูลและแนวทางที่สามารถนำไปสู่การพัฒนาการผลิตมะนาวผงในเชิงพาณิชย์
return plan2.1 topic

Revised: 21 January 2000
© 1999 by Research and Intellectual Property Promotion Center.