การแยกโปรตีนและสารปนเปื้อนจากน้ำทิ้งของการนึ่งปลาจากโรงงานปลาทูน่ากระป๋องด้วย Colloid Gas Aphrons
Protein and Contaminants Separation of Pre-cooking Waste Water from Tuna Canning by using Colloid Gas Aphrons
ทุนวิจัยหลังปริญญาเอก สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)

ดร.สมนึก จารุดิลกกุล
Somnuk Jarudilokkul. (Lecturer)
วิศวกรรมเคมี วิศวกรรมศาสตร์

ความสำคัญและที่มาของการวิจัย

อุตสาหกรรมปลาทูน่าบรรจุกระป๋องของไทยเป็นอุตสาหกรรมเพื่อการส่งออกที่สำคัญสามารถทำรายได้เข้าสู่ประเทศปีละไม่ต่ำกว่า 10,000 ล้านบาท ปริมาณการส่งออกในแต่ละปีได้ขยายตัวอย่างรวดเร็วและพบว่ามีโรงงานอุตสาหกรรมแปรรูปปลาทูน่าเพิ่มขึ้นมาก
กระบวนการแปรรูปปลาทูน่ากระป๋องก่อให้เกิดวัสดุเศษเหลือ 2 ส่วนคือ วัสดุเศษเหลือที่เป็นของแข็ง ปริมาณร้อยละ 30-35 ของวัตถุดิบ และเศษเหลือที่เป็นของเหลวเช่น น้ำเลือดปลา และน้ำนึ่งปลา ซึ่งมีน้ำทิ้งเกิดขึ้นประมาณ 1000 ตัน/วัน (ข้อมูลจากโรงงานที่มีกำลังผลิต 70 ตัน/วัน) โดยเฉพาะน้ำทิ้งจากการนึ่งปลาซึ่งประกอบด้วยโปรตีนและไขมันอยู่สูงมีประมาณ 10 ตัน/วัน หากปล่อยน้ำดังกล่าวเข้าสู่ระบบบำบัดน้ำเสียก็จะเป็นการเพิ่มปริมาณสารอินทรีย์ที่ต้องบำบัดดังนั้นหากสามารถแยกไขมันและโปรตีนออก่อนที่จะทำการบำบัดก็จะเป็นการลดค่าใช้จ่ายในการบำบัดและทำให้การบำบัดง่ายขึ้น
โดยส่วนใหญ่การกำจัดไขมันนั้นทำได้ง่ายด้วยการปล่อยน้ำทิ้งลงในบ่อพักเพื่อให้ไขมันแยกตัวออกมา จากนั้นทำการกวาดไขมันออก ส่วนการแยกโปรตีนซึ่งละลายอยู่ในน้ำนั้นต้องอาศัยวิธีการอื่น เช่น การตกตะกอน (precipitation), การกรองผ่าน membrane และการแยก วิธีการดังกล่าวมีข้อด้อยเช่น การตกตะกอนนั้นต้องใช้สารเคมีเป็นปริมาณมาก และต้องทำการแยกตะกอนออก การกรองผ่าน membrane นั้นต้องใช้ membrane ซึ่งมีราคาค่อนข้างแพง การแยกโปรตีนด้วย colloid gas aphrons (CGA) จึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง ซึ่งสามารถแยกโปรตีนและไขมันที่ตกค้าง CGA เป็นฟองอากาศที่เล็กมาก (10-100 µm) ประกอบด้วยสารลดแรงตึงผิวซึ่งได้จากการสังเคราะห์ด้วยวิธีการทางเคมี เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดของผลิตภัณฑ์ที่แยกได้การศึกษานี้จึงเลือกใช้ CGA ที่เตรียมจาก lecithin ซึ่งเป็นสารลดแรงตึงผิวตามธรรมชาติและโดยปกติใช้เติมในอาหารสัตว์เพื่อเพิ่มคุณค่าทางอาหาร ดังนั้นผลิตภัณฑ์ที่แยกออกมาจึงควรจะนำไปใช้เป็นอาหารสัตว์ได้โดยตรง การศึกษานี้จึงให้ประโยชน์ทั้งในแง่ของการพัฒนาเทคโนโลยีสะอาดและการเพิ่มแหล่งอาหารเลี้ยงสัตว์

วัตถุประสงค์ของโครงการ

  1. ศึกษาสภาวะที่เหมาะสมต่อการเตรียม CGA จาก Lecithin.
  2. ศึกษาสภาวะที่เหมาะสมต่อการแยกโปรตีนและสารปนเปื้อนด้วย CGA
  3. ศึกษากลไกการแยกโปรตีนและสารปนเปื้อนด้วย CGA
  4. ศึกษาการถ่ายเทมวลของการแยกโปรตีนและสารปนเปื้อนจากน้ำทิ้งโรงงานปลาทูน่ากระป๋องด้วย CGA แบบ semi-batch และแบบ continous

return topic

Revised: 4 September 2002/16:07:41