การใช้สารเคลือบผิวไคโตซานเพื่อยืดอายุการเก็บรักษาผลิตผลทางการเกษตร
Prolong Storage Life of Agriculture by Chitosan Coating
ทุนโครงการวิจัยเพื่อการพัฒนาในสถาบันอุดมศึกษาและแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจ สำนักงานปลัดทบวงมหาวิทยาลัย

ผศ.ดร.ศิริชัย กัลยาณรัตน์ (หัวหน้าโครงการ)
Sirichai Kanlayanarat. (Asst. Prof.)
คุณสุทธิวัลย์ สีทา
คุณลดาศิริ หัวใจแก้ว
คุณสุวรรณี สุมหิรัญ
คุณอนันต์ จิตรธรรม
คุณวิษณุ นิยมเหลา
คุณพนิดา บุญฤทธิ์ธงไชย
คุณจุฑาทิพย์ โพธิ์อุบล
สาขาวิชาเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว
คณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยี

ความสำคัญและที่มาของการวิจัย

ประเทศไทยนับว่าเป็นประเทศที่มีศักยภาพสูงและมีความได้เปรียบในด้านวัตถุดิบของการผลิตไคติน/ไคโตซานเป็นอย่างยิ่ง โดยการใช้ของเหลือจากอุตสาหกรรมสัตว์น้ำ เช่นเปลือกกุ้ง และปู เป็นวัตถุดิบที่สำคัญ ถึงแม้ว่าประเทศไทยมีการผลิตไคติน/ไคโตซานมานานแล้ว ตามใบสั่งซื้อจากต่างประเทศ แต่ไม่ได้มีการเปิดเผยตัวเลขที่แท้จริง นอกจากนี้ การนำสารดังกล่าวไปใช้ในผลิตภัณฑ์ต่างๆ ในท้องตลาดยังไม่เป็นที่แพร่หลายเท่าที่ควร ตลอดจนการรู้จักสารนี้ยังไม่เป็นที่กว้างขวางในสังคมไทย จนกระทั่งเมื่อประมาณ 2-3 ปีผ่านมา ได้มีการนำเข้าผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนประกอบของสารไคติน/ไคโตซานเข้ามาจากต่างประเทศ เป็นสินค้าออกสู่ตลาดผู้บริโภคในประเทศไทย ในรูปแบบต่างๆ อาทิ เช่น อาหารเสริม เครื่องสำอาง เป็นต้น จึงทำให้ผู้บริโภคคนไทยได้รู้จัก โดยมีการเผยแพร่ข้อมูลที่ละเอียดและสร้างความเข้าใจแก่ผู้บริโภคทั่วไป ทำให้มีการตื่นตัวของการนำเข้าสารนี้ไปใช้อย่างกว้างขวางไม่ว่าจะเป็นในด้านเทคโนโลยีชีวภาพ ผลิตภัณฑ์อาหารและยา ตลอดจนในด้านการเกษตร นอกจากนี้ยังทำให้ทางฝ่ายวิชากการจากสถาบันต่างๆ ซึ่งส่วนหนึ่งได้ดำเนินการศึกษาวิจัยมานานแล้ว แต่มีโอกาสนำข้อมูลออกมาเผยแพร่ในรูปแบบที่เป็นที่เข้าใจและรู้จัก และยอมรับจากผู้บริโภค แต่งานวิจัยที่เกี่ยวกับการนำไคโตซานมาเป็นสารเคลือบผิวผลิตผลทางการเกษตรเพื่อยืดอายุการเก็บรักษาก็ยังไม่เป็นที่รู้จักกันแพร่หลายนัก ทั้งที่ได้มีรายงานการวิจัยถึงข้อดีและประโยชน์มากมาย ในการนำไคโตซานมาใช้เป็นสารเคลือบผิวผลิตทางการเกษตรหลายๆประเภท ได้แก่ สามารถยืดอายุการเก็บรักษาผัก และผลไม้หลายชนิด เช่น แตงกวา พริกหยวก มะเขือเทศ ลิ้นจี่ ส้ม ฯลฯ การใช้เคลือบบนเครื่องเทศ สามารถรักษาและป้องกันการสูญเสียกลิ่นของเครื่องเทศจากสเตอริไรด์ด้วยไอน้ำ นอกจากนั้นยังใช้เคลือบเมล็ดพันธุ์ เพื่อป้องกันโรค และแมลงโดยตรง ทดแทนการใช้สารเคมีสังเคราะห์ที่เป็นพิษ และมีรายงานเพิ่มเติมว่า ยับยั้งการเจริญของเชื้อราโดยตรง และกระตุ้นกระบวนการต่างๆ ในเนื้อเยื่อพืช ให้เกิดภูมิต้านทานเชื้อรา ซึ่งจะมีประสิทธิภาพดี และปลอดภัยมากกว่าการใช้ยาฆ่าเชื้อราบางชนิด

วัตถุประสงค์ของโครงการ

  1. เพื่อเป็นการส่งเสริม และถ่ายทอดเทคนิคการใช้สารเคลือบผิวไคโตซาน ในการยืดอายุการเก็บรักษาผลิตผลทางการเกษตร
  2. เพื่อเป็นการเพิ่มมูลค่า และศักยภาพในการส่งออก ของผลิตผลทางการเกษตร รวมทั้งลดการนำเข้าสารเคลือบผิวจากต่างประเทศ

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการวิจัย

เป็นการบริการความรู้แก่ผู้บริโภคทั่วไป และเป็นประโยชน์ต่อประชากรกลุ่มเป้าหมาย เกษตรกร ผู้ผลิต และผู้ประกอบการเกี่ยวกับผลิตผลทางการเกษตรเพื่อการส่งออก เมื่อได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยีแล้ว สามารถนำวิธีการไปประยุกต์ใช้กับผัก ผลไม้ เมล็ดพันธุ์ต่างๆ ซึ่งจะก่อให้เกิดการเพิ่มมูลค่าและศักยภาพในการส่งออกกับผลิตผลทางการเกษตรของไทย

return research 41. topic

Revised: 14 August 2000